O‘zbekistonning Markaziy Osiyo davlatlari bilan turizm sohasida hamkorligi

Turizm Markaziy Osiyoda mintaqaviy hamkorlikning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, qo‘shni davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy va madaniy aloqalarni mustahkamlashga yordam beradi. Boy tarixiy-madaniy merosga, Buyuk Ipak yo‘lining qadimiy yodgorliklariga va zamonaviy infratuzilmaga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi bu sohani rivojlantirishda markaziy o‘rin tutadi. So‘nggi yillarda Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston bilan turizm aloqalari faol rivojlanmoqda, bu esa mintaqada yagona turizm makonini shakllantirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratmoqda

Qozog‘iston sayyohlar soni bo‘yicha an’anaviy ravishda O‘zbekistonning eng yirik hamkorlaridan biri hisoblanadi. Ikki davlat rezidentlarining o‘zaro sayohatlari barqaror o‘sish sur’atini ko‘rsatmoqda: agar 2018-yilda Qozog‘istondan 2,2 milliondan ortiq fuqaro O‘zbekistonga tashrif buyurgan bo‘lsa, 2024-yilda 2,8 milliondan ortiq kishi tashrif buyurgan. Bu o‘sish transport aloqalarini rivojlantirish, chegara infratuzilmasini yaxshilash va O‘zbekiston madaniy merosini faol targ‘ib qilish bilan bog‘liq.

Sayohat kompaniyalari vakillarining muntazam tashriflari, Toshkentdagi TITF va Olmaotadagi KITF xalqaro ko‘rgazmalarida ishtirok etishi biznes aloqalarini o‘rnatish va tajriba almashishga xizmat qilmoqda. Buyuk ipak yo‘li bo‘ylab Toshkent, Samarqand, Buxoro, Turkiston, Olmaota kabi qo‘shma yo‘nalishlarni rivojlantirishga qiziqish katta. So‘nggi yillarda tomonlar sayyohlarga xizmat ko‘rsatishni yaxshilash bo‘yicha faol ish olib bormoqda. Bundan tashqari, hamkorlikda axborot-turlar, media-loyihalar va yarmarkalar o‘tkazilib, bu ikki davlatning madaniy-tarixiy merosini ommalashtirishga xizmat qilmoqda.

Tojikiston bilan turizm sohasidagi hamkorlik keyingi yillarda yangi jon oldi. Sayyohlarning o‘zaro tashriflari jadal sur’atlar bilan o‘sib bormoqda: 2019-yilda Tojikistondan 1,5 millionga yaqin fuqaro O‘zbekistonga kelgan bo‘lsa, 2024-yilda – 2,5 milliondan ortiq kishi. Bu viza berish tartib-taomillarining soddalashtirilgani, transport aloqalarining takomillashtirilgani va madaniy yo‘nalishlarning faol targ‘iboti bilan bog‘liq.

Ikkala tomon ham xalqaro forum, yarmarka va ko‘rgazmalarda ishtirok etadi. Ziyorat (ziyorat) turizm yo‘nalishlarini targ‘ib qilish, gastronomik va etnografik yo‘nalishlarni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Dushanbe va Xoʻjand shaharlarida muntazam ravishda Oʻzbekistonning sayyohlik salohiyati taqdimotlari oʻtkazilmoqda, xalq hunarmandchiligi koʻrgazmalari va oʻzbek oshxonasi festivallari tashkil etilmoqda.

Samarqand, Buxoro va Penjikentning tarixiy shaharlarini bogʻlovchi transchegaraviy yoʻnalishlarni hamkorlikda rivojlantirish – qadimiy madaniyat va umumiy madaniyat markazlari

. style="text-align:justify">Qirg'iziston Qozog'iston va Tojikiston bilan bir qatorda O'zbekistonning turizm sohasidagi asosiy hamkorlaridan biridir. Qirg‘izistonlik sayyohlar oqimi yil sayin ortib bormoqda: 2024-yilda O‘zbekistonga 2,8 millionga yaqin Qirg‘iziston fuqarosi kelgan, 2025-yilning sakkiz oyida esa 2,1 milliondan ortiq.

Doimiy uchrashuvlar va qo‘shma forumlar ikki mamlakat turizm ma’muriyatlari va biznes vakillari o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. “Buyuk ipak yo‘li” va “O‘zbekiston va Qirg‘izistonning tabiiy diqqatga sazovor joylari” yo‘nalishlarini targ‘ib qilish bo‘yicha qo‘shma dasturlar alohida ahamiyatga ega. Ushbu turlar sayohatchilarga bir yo‘nalishda – Samarqand va Buxorodan Issiqko‘l va O‘sh vodiysigacha bo‘lgan yo‘nalishda ikki davlatning noyob joylarini ko‘rish imkonini beradi.

Hududlararo hamkorlik ham rivojlanmoqda: Farg‘ona, Namangan va Botken viloyatlari o‘zaro faol hamkorlik qilmoqda, axborot-turlar, ma’rifiy seminarlar, matbuot tashriflari o‘tkazilmoqda. Kadrlar tayyorlash, mehmonxona biznesini rivojlantirish va turizm sohasiga raqamli texnologiyalarni joriy etishga katta e’tibor qaratilmoqda. Kelgusida tomonlar ekoturizm, tog‘ va sarguzasht yo‘nalishlarini rivojlantirish, shuningdek, qo‘shma sayyohlik klasterlarini yaratishni rejalashtirmoqda.

Turkmaniston-O‘zbekiston sayyohlik hamkorligining faol bosqichi nisbatan yaqinda boshlanganiga qaramay, munosabatlar dinamikasi hayratlanarli. O‘zbekistonga tashrif buyurgan Turkmaniston fuqarolari soni 2022-yilda 6 mingdan kam bo‘lgan bo‘lsa, 2024-yilda 235 mingdan oshdi.

“Turkmaniston – Xorazm – Qoraqalpog‘iston – Qozog‘iston” yangi transchegaraviy yo‘nalishini rivojlantirish, jumladan, uning me’moriy yodgorliklari, cho‘l go‘zalliklari, landshaftlari va diqqatga sazovor joylari alohida ahamiyatga ega. Bu yo‘nalishdagi turizm transchegaraviy hamkorlikni mustahkamlash va kichik biznesni rivojlantirish vositasi sifatida qaralmoqda.

Bundan tashqari, Ashxobod, Samarqand va Avaza shaharlarida o‘tkazilayotgan xalqaro forum va anjumanlarda ikki davlat delegatsiyalari faol ishtirok etmoqda. O‘zbekiston va Turkmaniston ham madaniy almashinuv va tadbir turizmi bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ishlab chiqishni rejalashtirmoqda.

Umuman olganda, O‘zbekiston va Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasida turizm sohasidagi hamkorlik jadal va tizimli rivojlanmoqda. O‘zaro sayyohlik oqimi ko‘paymoqda, investitsiyalar faollashmoqda, transchegaraviy yo‘nalishlar kengaymoqda va mintaqaning jahon turizm bozoridagi xalqaro ishtiroki mustahkamlanmoqda.

Turizm yaxshi qo‘shnichilik, madaniy almashinuv va iqtisodiy taraqqiyotni mustahkamlashning muhim omiliga aylanmoqda. Kelajakda O‘zbekiston yetakchi o‘rinlardan birini egallagan Markaziy Osiyo umumiy tarix, tabiat va odamlarning mehmondo‘stligi bilan birlashgan jahon miqyosidagi yagona turistik mintaqaga aylanishi mumkin.