Turizm yuksalishi fonida O‘zbekiston va Belarus hamkorlikni kengaytirmoqda

Turistik oqimlar uchun raqobat tobora kuchayib borayotganiga qaramay, xalqaro turizm bugungi kunda nafaqat iqtisodiyotning muhim tarmog‘i, balki xalqaro hamkorlikni rivojlantirishning samarali vositasi sifatida ham tobora ko‘proq e’tirof etilmoqda. Endilikda turistik yo‘nalishlarning muvaffaqiyati nafaqat tashrif buyuruvchilar soni, balki davlatlarning mustahkam hamkorlik aloqalarini yo‘lga qo‘yish, yangi joziba markazlarini yaratish va o‘z turistik salohiyatini tashqi bozorlarda samarali targ‘ib qila olish qobiliyati bilan ham belgilanmoqda.

O‘zbekiston ana shunday o‘zgarishlarning eng yorqin namunalaridan biridir. BMT Turizm tashkilotining World Tourism Barometer so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar–mart oylarida mamlakat xalqaro turizm eng yuqori sur’atlarda rivojlanayotgan dunyoning beshta davlati qatoridan joy oldi. O‘zbekistonga tashrif buyurgan xorijiy sayyohlar oqimi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 37 foizga oshgan bo‘lsa, jahon bo‘yicha o‘rtacha o‘sish ko‘rsatkichi atigi 2 foizni tashkil etdi.

Yuqori o‘sish sur’atlari O‘zbekistonning jahon turizm xaritasidagi mavqei tobora mustahkamlanayotganini tasdiqlaydi. 2025-yilda respublika rekord darajadagi 11,7 million nafar xorijiy sayyohni qabul qildi. 2026 yilning dastlabki besh oyida esa mamlakatga 5,3 milliondan ortiq xorijiy mehmon tashrif buyurdi. Vizasiz rejimning kengaytirilishi, transport infratuzilmasining rivojlantirilishi, turistik xizmatlarning modernizatsiya qilinishi hamda milliy turizm mahsulotining xorijiy bozorlarda faol targ‘ib etilishi xalqaro hamkorlik uchun yangi imkoniyatlarni yaratmoqda.

Bunday hamkorlikning yorqin namunalaridan biri O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi turistik aloqalarning izchil rivojlanishidir. So‘nggi yillarda ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlik tizimli tus olib, nafaqat sayyohlar almashinuvi, balki turizm salohiyatini birgalikda targ‘ib qilish, ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirish hamda gumanitar hamkorlikni kengaytirishni ham qamrab olmoqda.

Hamkorlikni mustahkamlashda ikki davlat o‘rtasidagi yuqori darajadagi siyosiy muloqot muhim omil bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan xalqaro sheriklikni kengaytirish va turizmni iqtisodiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri sifatida rivojlantirishga qaratilgan izchil siyosat xorijiy davlatlar bilan yangi aloqalarni o‘rnatish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratmoqda. Shu nuqtai nazardan, 2024-yil fevral oyida O‘zbekiston va Belarus rahbarlarining rasmiy muzokaralari chog‘ida turizm sohasida erishilgan dasturiy kelishuvlarning amaliyotga tatbiq etilishi ikki mamlakatning tegishli idoralari o‘rtasidagi institutsional hamkorlik rivojida muhim bosqich bo‘ldi.

Kasbiy muloqotni rivojlantirishda 2024-yilda bo‘lib o‘tgan birinchi “Belarus va O‘zbekiston” Turizm forumi alohida ahamiyat kasb etdi. Forum davlat idoralari, turizm biznesi va ta’lim muassasalari vakillarini bir maydonga jamlab, hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini muhokama qilish uchun samarali platformaga aylandi. Keyingi davrda hamkorlik 2025-yilda o‘tkazilgan xalqaro ko‘rgazmalar va biznes tadbirlari doirasida yanada rivojlandi. Jumladan, O‘zbekistonning Minsk shahridagi “OTDYX–2025” ko‘rgazmasida ishtiroki, Vitebsk shahrida bo‘lib o‘tgan Uchinchi ayol tadbirkorlar biznes-forumi hamda Belarusning “Ipak yo‘lidagi turizm” nomli 30-Toshkent xalqaro turizm yarmarkasida faol qatnashgani sheriklikning barqaror va o‘zaro manfaatli xususiyatini yana bir bor tasdiqladi.

Ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirishda axborot va media yo‘nalishidagi hamkorlik ham muhim o‘rin tutmoqda. Xususan, ommaviy axborot vositalari vakillari va blogerlar uchun o‘zaro press-turlar tashkil etilmoqda. Turli yillarda Belarus va O‘zbekiston jurnalistlari hamda televideniye ijodkorlarining ikki mamlakatga amalga oshirgan tashriflari O‘zbekiston va Belarusning turistik salohiyatini milliy media makonlarida keng yoritish imkonini berdi. Belarus ommaviy axborot vositalari vakillarining O‘zbekistonga tashriflari ham ikki mamlakatning turistik imkoniyatlariga bo‘lgan barqaror qiziqishni shakllantirishga xizmat qilmoqda. Zamonaviy raqamli targ‘ibot vositalari ham muhim rol o‘ynamoqda. Jumladan, Minskdagi “Galleria Minsk” savdo-ko‘ngilochar markazi LED ekranlarida O‘zbekiston haqidagi videoroliklarning namoyish etilishi keng auditoriyani qamrab olib, mamlakatning Belarusdagi tanilganlik darajasini yanada oshirdi.

E’tiborlisi, hamkorlik faqat davlat idoralari darajasida emas, balki turizm kompaniyalari, ta’lim muassasalari hamda mehmondo‘stlik sohasi vakillari o‘rtasida ham sezilarli darajada faollashdi.

Mazkur sa’y-harakatlar natijalari statistik ko‘rsatkichlarda ham o‘z aksini topmoqda. 2025-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonga 32 mingdan ortiq Belarus fuqarosi tashrif buyurdi. Ijobiy o‘sish sur’ati joriy yilda ham davom etmoqda. 2026-yilning yanvar–may oylarida O‘zbekistonga tashrif buyurgan belaruslik sayyohlar soni 14 251 nafarga yetdi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davridagi 12 988 nafar sayyoh bilan taqqoslaganda sezilarli o‘sishni namoyon etadi.

Belaruslik sayohatchilarning O‘zbekistonga bo‘lgan qiziqishi, avvalo, mamlakat turistik taklifining sezilarli darajada kengaygani bilan bog‘liq. Agar bir necha yil avval O‘zbekiston, asosan, Buyuk ipak yo‘lining tarixiy shaharlari bilan tanishish yo‘nalishi sifatida qabul qilingan bo‘lsa, bugungi kunda sayyohlarga ancha rang-barang dam olish imkoniyatlari taklif etilmoqda. Madaniy-ma’rifiy yo‘nalishlar bilan bir qatorda gastronomik, ekologik, ziyorat, tadbirlar va tog‘ turizmi ham jadal rivojlanmoqda. Bu esa yangi toifadagi sayohatchilarni jalb qilish va takroriy tashriflarni rag‘batlantirish imkonini bermoqda.

So‘nggi yillar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, turistik almashinuvning barqaror o‘sishi alohida loyihalar emas, balki ikki tomonlama hamkorlikning izchil rivojlanishi natijasidir. Shu bois bugungi kunda O‘zbekiston va Belarusning turizm sohasidagi munosabatlari davlat ko‘magi, ishbilarmonlik faolligi va fuqarolarning o‘zaro qiziqishi uzoq muddatli sheriklikni qanday shakllantirishining yorqin namunasi sifatida e’tirof etilishi mumkin. Ikki mamlakatning turistik imkoniyatlari kengayib borar ekan, ushbu hamkorlik yanada mazmunli tus olib, iqtisodiyot uchun yangi o‘sish nuqtalarini yaratish va O‘zbekiston hamda Belarus xalqlari o‘rtasidagi do‘stona aloqalarni mustahkamlashga xizmat qiladi.