O‘zbekiston va Rossiya: vaqt sinovidan o‘tgan strategik sheriklik

Tarixiy asoslar va zamonaviy dinamika

O'zbekiston va Rossiya o'rtasidagi bugungi kunda justify; o'zaro hurmat, tenglik va umumiy rivojlanish istagiga asoslangan strategik sheriklik.

1992 yil 20 martda diplomatik aloqalar o'rnatilganidan buyon mamlakatlar klassik davlatlararo aloqalardan siyosat, energetika, iqtisodiyot va insoniyat sohalarini qamrab oluvchi ko'p bosqichli hamkorlik tizimiga o'tishdi. style="text-align: justify;">O'ttiz yil davomida oliy darajadagi 35 ta o'zaro tashrif amalga oshirilgani siyosiy muloqotning o'ziga xos intensivligidan dalolat beradi. Birgina so‘nggi ikki yil ichida ikki davlat rahbarlari Qozon, Moskva, Sankt-Peterburg va Toshkentda uchrashib, sanoat kooperatsiyasi, energetika integratsiyasi va mintaqaviy aloqalarni qo‘llab-quvvatlash masalalarini muhokama qildi. 2024-yilda Rossiya Prezidentining O‘zbekistonga tashrifi tarixiy voqea bo‘lib, Hududlar kengashi – ikki mamlakat sub’ektlari o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri hamkorlik qilishning yangi formati bo‘ldi.

Iqtisodiyot to‘siqsiz: savdodan sanoat kooperatsiyasigacha

Soʻnggi yillarda oʻzaro tovar ayirboshlashda barqaror oʻsish kuzatilmoqda: 2018-yilning 5,7 milliard dollaridan 2018-yilning 12-20-avgustiga qadar. 2025 yilda u 8,3 milliardga yetdi va 6,5 foizga o'sdi. Shu bilan birga, O‘zbekistonning Rossiyaga eksporti asosan to‘qimachilik, oziq-ovqat va metallurgiya mahsulotlari hisobiga qariyb 17 foizga oshdi. O‘zbek mevalari, to‘qimachilik va rangli metallari uzoq vaqtdan beri Rossiya bozorida taniqli brendga aylangan.

Rossiyadan import an'anaviy ravishda metall prokat, yog'och, energiya resurslari va transport vositalari bilan ifodalanadi, bu esa iqtisodiyotlarning bir-birini to'ldirishini ko'rsatadi.

Kelajakga sarmoya kiritish: sanoat, energetika, mintaqalar

O'zbekiston justify="textify; va Rossiya bugungi kunda umumiy qiymati 55,6 milliard dollar bo'lgan 415 ta loyihani qamrab oladi. Birgina 2024-yilning o‘zida 5,8 milliarddan ortiq mablag‘ o‘zlashtirildi, 2025-yilga esa yana 5 milliardi rejalashtirilgan.

O‘zbekistonda Rossiya kapitali ishtirokidagi 3 mingdan ortiq korxona faol ishlamoqda, shundan 2,1 mingdan ortig‘i Toshkent shahrida. Bu kompaniyalar barcha strategik tarmoqlarda – energetika va kimyodan tortib farmatsevtika va raqamli texnologiyalarga qadar taqdim etilgan.

Loyihalar portfeliga gidroenergetika inshootlarini qurish, o‘g‘it va polimerlar qo‘shma ishlab chiqarishni yaratish, rangli metallar konlarini o‘zlashtirish, zamonaviy mashinasozlik va qurilish korxonalarini ishga tushirish kiradi. Alohida yo‘nalish – mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirish: birgina Buxoro viloyatida qiymati salkam 1,2 milliard dollar, Namanganda esa 600 million dollardan ortiq loyihalar amalga oshirilmoqda.

Transport va logistika: Yevroosiyoning bog‘lovchi bo‘g‘ini

butun hamkorlik tizimi. 2024-yilda ikki tomonlama yuk tashish hajmi 15 million tonnadan oshdi, aviakompaniyalarda yoʻlovchi tashish esa 4 million kishini (+42%) tashkil etdi.

Mamlakatlar oʻrtasida haftasiga 300 ga yaqin reys amalga oshirilmoqda, bu esa Rossiyani Oʻzbekistonning eng yirik aviatsiya hamkorlaridan biriga aylantiradi. Temir yo‘l va avtomobil logistikasida yo‘laklarni, jumladan, Qozog‘iston va Kaspiy dengizi orqali o‘tadigan yo‘nalishlarni faol modernizatsiya qilish, shuningdek, qo‘shma logistika markazlari va multimodal xablarni rivojlantirish yo‘lga qo‘yilgan.

Qo'shma yo'l xaritalari va sanoat ob'ektlari

So'nggi yillarda tashriflar va forumlar, jumladan, eng yirik INNOPROM ko'rgazmalari natijalariga ko'ra o'nlab "yo'l xaritalari" tasdiqlangan. Faqat ularning natijalariga ko‘ra sanoat, savdo va innovatsiyalar sohalarida qiymati milliardlab dollarlik yuzlab shartnomalar imzolandi.

Ushbu hujjatlar rasmiyatchilik bo‘lib qolmadi – aynan ular asosida o‘nlab aniq tarmoqlar amalga oshirilmoqda, ish o‘rinlari yaratilmoqda va O‘zbekiston bilan Rossiya o‘rtasida sanoat kooperatsiyasining yangi arxitekturasi shakllantirilmoqda. justify;">Natija: bunyodkorlik va pragmatizm ittifoqi

O‘zbekiston va Rossiya shunchaki qo‘shni va hamkorlar emas - ularning munosabatlari pragmatik ittifoq namunasidir, bunda siyosiy ritorika emas, balki real harakat ustuvorligidir. investitsiyalar, transport yo‘laklarini rivojlantirish va gumanitar aloqalarni mustahkamlash bu hamkorlik o‘tmishga hurmat emas, balki umumiy kelajakka sarmoya ekanligini ko‘rsatadi.