O‘zbekiston-Turkmaniston-Ozarbayjon sammiti yangi qo‘shma imkoniyatlar sari yana bir qadamdir

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev “O‘zbekiston-Ozarbayjon-Ozarbayjon-2” avgust kuni bo‘lib o‘tadigan birinchi uch tomonlama sammitda ishtirok etadi. Ashxobod

O‘zbekistonning Turkmaniston va Ozarbayjon bilan ikki tomonlama va ko‘p tomonlama munosabatlari yuksak bosqichga ko‘tarilganini qayd etish joiz. Bugun dunyoda ro‘y berayotgan global o‘zgarishlar uch davlat o‘rtasidagi munosabatlarni barcha sohalarda yangi bosqichga olib chiqishni taqozo etmoqda. Xususan, transport va kommunikatsiyalar, energetika, dengiz kommunikatsiyalari va boshqa sohalarda o‘zaro hamkorlikni kengaytirish uchun katta salohiyat mavjud.

Ashxobodda bo‘lib o‘tadigan uch tomonlama sammitda mazkur salohiyatdan unumli foydalanish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishi kutilmoqda.

BMT doirasidagi konferensiya doirasida. Joriy yilning 5-8 avgust kunlari Turkmanistonning “Avaza” milliy turistik zonasida rivojlanayotgan mamlakatlar O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev, Turkmaniston xalqi milliy yetakchisi, Turkmaniston Xalq Maslahatiyasi raisi Gurbanguli Berdimuhamedov va Ozarbayjon Bosh vaziri Ali Asadov o‘rtasida uch tomonlama uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Unda o‘zaro manfaatli mintaqaviy hamkorlikni kengaytirish, qo‘shma loyihalarni ilgari surish masalalari muhokama qilindi. Avvalo, energetika, transport-logistika, sanoat va qishloq xo‘jaligi sohalarida hamkorlik qilish imkoniyatlari mavjudligi ta’kidlandi. Keyin tomonlar amaliy hamkorlik uchun istiqbolli loyihalarni ishlab chiqish uchun ushbu formatdagi muloqotni davom ettirishga kelishib oldilar.

O‘zbekiston-Turkmaniston munosabatlari so‘nggi yillarda ikki davlat rahbarlarining siyosiy irodasi tufayli sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi. Xususan, 2017-yil 6-martdagi Strategik sheriklik to‘g‘risidagi bitim va 2022-yil 21-oktabrdagi Strategik sheriklikni yanada chuqurlashtirish to‘g‘risidagi deklaratsiya ikki tomonlama hamkorlikning mustahkam huquqiy asosi bo‘lib xizmat qilmoqda.

Davlat rahbarlarining o‘zaro rasmiy tashriflari va ko‘p tomonlama formatdagi uchrashuvlarni yanada rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. ikki davlat. Ushbu uchrashuvlar, shubhasiz, Markaziy Osiyo mintaqasida uzoq muddatli barqaror sheriklik, tinchlik va yaxshi qo‘shnichilik munosabatlarini rivojlantirish va kengaytirishda muhim rol o‘ynadi.

Turkmaniston ham O‘zbekistonning muhim savdo sheriklaridan biridir. 2025-yilning birinchi yarmi yakunlariga ko‘ra, mamlakatlarimiz o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 464 million AQSH dollarini tashkil etdi. O‘zbekiston va Turkmanistonda 240 ta qo‘shma korxona samarali faoliyat ko‘rsatmoqda.

Ikki davlat mintaqada yirik energetika loyihalarini amalga oshirishda ham faol ishtirok etmoqda. Transport sohasi ham munosabatlarning ustuvor yo'nalishi hisoblanadi. Mamlakatlarimizning yaxlit avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari uchinchi davlatlar uchun tranzit yo‘nalishi bo‘lib xizmat qilmoqda.

Ta’kidlash joizki, o‘zbek va turkman xalqlarini bog‘lovchi tarix, turizm, madaniyat va an’analar ularning umumiy merosiga aylangan. Bunday yaqinlik madaniy-gumanitar va turizm sohalaridagi aloqalarni rivojlantirish uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qilmoqda.

Yana bir muhim jihati shundaki, mamlakatimizda turkman tili, madaniyati va an’analarini asrab-avaylash va rivojlantirish uchun barcha sharoit yaratilgan. Turkmanistonda buyuk o‘zbek shoiri va davlat arbobi Alisher Navoiy merosi yuksak qadrlanadi. Turkman shoiri va mutafakkiri Magtimguli Fragining g‘azallari yurtimizda mehr va nafosat bilan o‘qiladi.

Ozarbayjon ham vaqt sinovidan o‘tgan O‘zbekistonning yaqin do‘sti va ishonchli strategik hamkoridir. 2022-yilda Strategik sheriklikni chuqurlashtirish va har tomonlama hamkorlikni rivojlantirish to‘g‘risidagi deklaratsiya va 2024-yilda Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnoma kabi hujjatlarning imzolangani ikki tomonlama munosabatlar tarixida mutlaqo yangi sahifa ochdi.

Doimiy tashriflar va barcha sohalarda hamkorlikning yuqori sur’atlarini belgilab beruvchi uchrashuvlar va yuqori sur’atlarga xizmat qiladi. ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish.

Savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy aloqalarni kengaytirish, jahon bozorida raqobatbardoshlikni oshirish, xorijiy sheriklar bilan ishlab chiqarish kooperatsiyasini chuqurlashtirish, mintaqada yangi transport yo‘laklarini yaratish, rivojlantirish va undan samarali foydalanish ikki tomonlama hamkorlikning eng muhim yo‘nalishlaridan hisoblanadi. iqtisodiy aloqalar va sanoat kooperatsiyasi mustahkamlanmoqda.

O'zbekiston va Ozarbayjon mos ravishda Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkazda katta iqtisodiy salohiyatga ega davlatlar hisoblanadi. Bu ularni iqtisodiy va sarmoyaviy hamkorlikni chuqurlashtirishga intilayotgan iqtisodiy istiqbolli hamkorlarga aylantiradi. Ozarbayjon kapitali ishtirokida savdo, mashinasozlik va metallga ishlov berish, moliya va sugʻurta, koʻchmas mulk, energetika, xizmat koʻrsatish, zargarlik buyumlari ishlab chiqarish, oziq-ovqat va yengil sanoat va boshqa sohalarda faoliyat yuritayotgan 250 dan ortiq korxona Oʻzbekiston iqtisodiyoti rivojiga salmoqli hissa qoʻshmoqda.

Ozarbayjonda UzAuto avtomobil yig'ish zavodining ochilishi sanoat kooperatsiyasining yorqin namunalaridan biriga aylandi. Mazkur loyiha O‘zbekistonning eksport imkoniyatlarini kengaytirdi va mamlakatda yangi ish o‘rinlari yaratdi. Bundan tashqari, agrosanoat majmuasi, to‘qimachilik sanoati va logistika sohalarida hamkorlik muvaffaqiyatli rivojlanmoqda. Har ikki davlat Transkaspiy yo‘nalishi loyihalari tranzit salohiyatidan samarali foydalanish, shuningdek, transport strategiyalarini integratsiyalashuvidan manfaatdor.

O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 2024-yil oxirida 250 million dollardan oshdi. Shu bilan birga, tomonlar kelgusi yillarda uni bir necha barobar oshirishga intilmoqda. Bunga mamlakatlar oʻrtasida oʻrnatilgan erkin savdo rejimi va soʻnggi yigʻilishi joriy yilning iyun oyida Boku shahrida boʻlib oʻtgan hamkorlik boʻyicha hukumatlararo qoʻshma komissiya faoliyati yordam bermoqda.

Shuningdek, ikki davlat hududlaridagi eng istiqbolli loyihalarni moliyalashtirish maqsadida Oʻzbekiston-Ozarbayjonning 50 million dollarlik ustav kapitali ishtirokida Oʻzbekiston-50 million dollarlik qoʻshma sarmoya kiritildi. 2023-yilda yaratilgan.

Ushbu tuzilmalarning yaratilishi rasmiy Toshkent va Bokuning iqtisodiy integratsiyadan, savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy hamkorlikning mavjud salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishdan o‘zaro manfaatdorligini ko‘rsatadi. Buni ko‘plab tadbirlar – ko‘rgazmalar, biznes-forumlar, biznes missiyalar tasdiqlaydi. Bundan tashqari, O‘zbekiston 2030-yildan boshlab mamlakatda ishlab chiqarilgan ortiqcha “yashil” elektr energiyasini Ozarbayjon orqali Yevropaga eksport qilishni rejalashtirmoqda. 2024-yilning noyabr oyida O‘zbekiston, Qozog‘iston va Ozarbayjon prezidentlari “Markaziy Osiyo – Ozarbayjon – Yevropa” “yashil” energiya yo‘lagini yaratish loyihasini ishga tushirgan edi. O‘tgan yilning dekabr oyida uch davlat loyiha bo‘yicha ta’sis shartnomasini imzolagan edi. Loyihaning ekologik ahamiyatini ham ta'kidlash lozim. Tashiladigan energiya shamol va quyosh energiyasi bo'ladi, ular qayta tiklanadigan va ekologik toza manbalar bo'lib, iqlimga ta'sirni kamaytiradi.

O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasidagi madaniy-gumanitar va sayyohlik almashinuvini rivojlantirishda din, til, madaniyat va an’analarning tarixiy mushtarakligi muhim o‘rin tutadi. Bundan tashqari, ikki davlat hududlarida madaniyat va adabiyot kunlari, kino va ijod haftaliklari, gastrol va san’at ko‘rgazmalari muntazam o‘tkazilmoqda.

Bugun O‘zbekistonda istiqomat qilayotgan ozarbayjon millati vakillari ham Ozarbayjon bilan do‘stlik rishtalarini mustahkamlashga hissa qo‘shmoqda. Ularning madaniyati va an’analarini asrab-avaylash maqsadida mamlakatimizda Ozarbayjon madaniyat markazlari uyushmasi tashkil etildi.

Bir so‘z bilan aytganda, Prezident Shavkat Mirziyoyevning “O‘zbekiston-Turkmaniston-Ozarbayjon” formatidagi uch tomonlama sammitda ishtirok etishi, avvalambor, Markaziy Osiyo va Janubiy Afrika mintaqasini yanada birlashtirish, ko‘p qirrali va ko‘p tomonlama ravnaq topishiga xizmat qiladi. uch davlat o‘rtasidagi foydali hamkorlik, ikki mintaqa xalqlari farovonligini oshirish va qo‘shma yangi muvaffaqiyatlarga erishmoqda.

IA Dunyo