O‘zbekistonning faol diplomatiyasi: 2025 – dinamik muloqotdan aniq natijalar sari
2025 yil O'zbekiston uchun uning tashqi siyosatini sifat jihatidan yangilash va mavqeini mustahkamlash bosqichiga aylandi. O‘sib borayotgan geosiyosiy taranglik, global institutlarning o‘zgarishi, resurslar va bozorlar uchun raqobat kuchayishi bilan tavsiflangan murakkab va noaniq xalqaro vaziyatda O‘zbekiston Prezident Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida izchillik bilan ochiq, pragmatik, faol va tashabbuskor tashqi siyosat olib bordi. Ana shunday yondashuv nafaqat tashqi aloqalar barqarorligini ta’minlash, balki ularga mamlakatning uzoq muddatli manfaatlari va ichki rivojlanish vazifalariga mos keladigan yangi mazmun bag‘ishlash imkonini berdi.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2025-yil 26-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va xalqaro muloqotida mamlakatimiz xalqiga Murojaatnomasida” ta’kidlaganidek global muammolar muhokama qilinadigan platforma”.
Yangi O‘zbekistonning diplomatik strategiyasi mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarning uzviy qismi sifatida iqtisodiyotni modernizatsiya qilish uchun qulay tashqi sharoitlar yaratish, sarmoyalarni, xorijiy sayyohlarni jalb etish, eksport salohiyatini kengaytirish, shuningdek, gumanitar va madaniy aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan edi. Tashqi siyosat kursi doimo ochiqlik, teng huquqli sheriklik, o‘zaro hurmat, davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik va xalqaro huquq normalariga qat’iy rioya qilish tamoyillariga asoslanadi.
Dunyoning nufuzli yetakchilari bilan oliy darajadagi siyosiy muloqot yangi bosqichga ko‘tarilib, muntazamlik kasb etdi. AQSh, Xitoy, Rossiya, Fransiya, Italiya, Turkiya, Janubiy Koreya, Yaponiya, Malayziya va bir qator arab davlatlari rahbarlari bilan yangi kelishuvlarga erishildi. 2025-yilda davlat va hukumat rahbarlari darajasidagi ikki tomonlama uchrashuvlar soni 55 tadan oshgani xorijiy hamkorlar bilan o‘zaro ishonch ortganidan dalolatdir.
Yuqori darajadagi intensiv siyosiy muloqotlar rivojlanishida ham xuddi shunday tendentsiya kuzatildi. Yil davomida O‘zbekistonning oliy darajadagi delegatsiyalari sayyoramizning deyarli barcha muhim mintaqalarini qamrab olgan dunyoning 93 davlatiga 172 marta tashrif buyurdi. Xalqaro kun tartibini to‘ldirishda vazirliklar, idoralar va viloyatlar hokimliklari vakillarining ham hissasi katta bo‘lib, ular diplomatik missiyalar ko‘magida 50 dan ortiq davlatga 300 ga yaqin rasmiy safarlarni amalga oshirdi, bu esa tashqi aloqalarni amaliy, amaliy darajaga olib chiqish imkonini berdi. Mamlakatimizda Butunjahon parlamentlararo ittifoqi forumlari, assambleyalari va konferensiyalari, BMT Davlat xizmati, YUNESKO Bosh konferensiyasi, Xalqaro iqlim konferensiyasi, mintaqa davlatlarining Toshkent sammiti va boshqa qator yirik tadbirlar tashkil etilgani buning yaqqol tasdig‘idir. Mamlakatimizda 120 dan ortiq oliy darajadagi xorijiy delegatsiyalar, shuningdek, xorijiy davlatlarning hududiy davlat organlaridan 300 ga yaqin delegatsiyalar tashrif buyurdi. Bu aloqalar hududlararo hamkorlikni rivojlantirish, ishbilarmon doiralar oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalarni oʻrnatish va oʻzaro hamkorlikning shartnomaviy-huquqiy bazasini kengaytirishga xizmat qildi.
Oʻzbekistonning tashqi siyosat strategiyasida anʼanaviy tarzda Markaziy Osiyo alohida oʻrin tutadi. 2025 yilda ushbu ustuvor yo'nalish yanada institutsional rivojlanishni oldi. Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining maslahat uchrashuviga O‘zbekiston raislik qildi va raislik birinchi marta alohida kompleks dastur asosida amalga oshirildi. Unda iqtisodiy hamkorlik, transport aloqasi, ekologiya, suv resurslaridan oqilona foydalanish va gumanitar almashinuv masalalari yoritilgan.
Toshkentda Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan yigirmadan ortiq yirik tadbirlar va mintaqa davlatlari rahbarlarining tarixiy sammiti yil mintaqaviy diplomatiyasining cho‘qqisiga aylandi va Markaziy Osiyo davlatlarining ishonchni chuqurlashtirish va hamkorlikda rivojlanish istagini tasdiqladi.
2025-yilda tashqi siyosatning muhim yo‘nalishi uning geografiyasini yanada kengaytirish bo‘ldi. MDH, Yevropa va Osiyodagi anʼanaviy hamkorlar bilan bir qatorda Sharqiy Yevropa, Yaqin Sharq, Afrika va Janubiy Amerika davlatlari bilan aloqalar faollashdi. Slovakiya, Serbiya, Iordaniya, Paragvay va boshqa bir qator davlatlar bilan tarixda ilk bor ikki tomonlama tadbirlarning yuqori saviyada o‘tkazilgani O‘zbekistonning xalqaro miqyosdagi ishtiroki izchil kengayib borayotganidan dalolatdir. Natijada respublika diplomatik aloqada bo‘lgan mamlakatlarning umumiy soni 165 taga yetdi.
Shunday bo‘lsa, 2025-yilda O‘zbekistonning xalqaro hayotida mamlakatimizning tashqi siyosatidagi mavqeiga strategik ta’sir ko‘rsatgan voqealar alohida ahamiyat kasb etdi. Yevropa Ittifoqi bilan Kengaytirilgan sheriklik va hamkorlik to‘g‘risidagi bitimning imzolanishi va Prezident Shavkat Mirziyoyevning Yevropa Ittifoqiga tashrifi Bryussel bilan o‘zaro munosabatlarni o‘zgartirdi. yangi daraja. Hujjat siyosiy muloqotni chuqurlashtirish, savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish, sarmoyalarni jalb qilish va barqaror rivojlanish, yashil iqtisodiyot va raqamlashtirish sohalarida hamkorlikni rivojlantirish uchun mustahkam huquqiy asos yaratdi, shuningdek, yevropalik hamkorlar tomonidan O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarga berilgan yuksak bahoni o‘zida aks ettirdi.
O‘zbekiston bilan hamkorlikni davom ettirish, asosiy global o‘zaro aloqalarni kengaytirish va chuqurlashtirish yo‘nalishlari. Amerika Qo'shma Shtatlari bilan. Noyabr oyida Vashingtonda AQSh va Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarini birlashtirgan C5+1 sammitining muvaffaqiyatli yakuni bu yoʻnalishdagi muhim voqea boʻldi. O‘zbekistonning ushbu formatdagi roli xalqaro ekspertlar va siyosatchilar tomonidan mintaqaviy hamkorlikning asosiy tashabbuskori va barqaror rivojlanish, xavfsizlik, iqtisodiy hamkorlik va gumanitar aloqalarni kengaytirish masalalarida AQShning mas’ul hamkori sifatida baholanmoqda.
O‘zbekiston Prezidentining BMT Bosh majlisidagi ishtiroki ham xuddi shunday muhim voqea bo‘ldi. Davlatimiz rahbarining asosiy xalqaro platformadagi nutqi mamlakatimizning ko‘p tomonlama, tinch muloqot va dolzarb global muammolar yechimini birgalikda izlash tamoyillariga sodiqligini tasdiqladi.
2025-yilda O‘zbekiston tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasi mamlakatning barqaror rivojlanish, mintaqaviy xavfsizlik va gumanitar hamkorlik sohasidagi ustuvor yo‘nalishlarini aks ettiruvchi to‘rtta rezolyutsiya qabul qildi. Bundan tashqari, O‘zbekiston BMTning qator nufuzli organlariga saylangani xalqaro hamjamiyat ishonchi ortib borayotganidan dalolat berdi.
Yilning tarixiy voqeasi Samarqand shahrida YUNESKO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasining o‘tkazilishi bo‘ldi. So‘nggi qirq yil ichida birinchi marta ushbu forum Parijdan tashqarida o‘tkazildi va bu O‘zbekistonning madaniy, tarixiy va sivilizatsiyaviy ahamiyatining misli ko‘rilmagan e’tirofiga aylandi. Samarqand bir necha kun davomida taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha global muloqot maydoniga aylandi, mamlakat tashqi siyosatining gumanitar jihatini mustahkamlash va uning sivilizatsiyalararo hamkorlik markazlaridan biri sifatidagi imidjiga aylandi.
Faol siyosiy diplomatiya bilan bir qatorda iqtisodiy diplomatiya ham jadal rivojlanib, 2025-yilda tashqi siyosatning asosiy vositalaridan biri boʻldi. “Tashqi ishlar vazirligi – diplomatik vakolatxonalar – tarmoq boshqarmalari – hududlar” formatidagi tizimli ishlar xorijiy sarmoyalarni jalb etish va tashqi iqtisodiy aloqalarni kengaytirishda sezilarli natijalarga erishish imkonini berdi. Yilning o‘n oyida diplomatik vakolatxonalar ko‘magida 34,4 milliard AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiyalar o‘zlashtirildi.
Atilayotgan iqtisodiy siyosat samaradorligi xalqaro moliya institutlari va reyting agentliklari tomonidan yuqori baholandi. 2025-yilda Fitch Ratings va S&P O‘zbekistonning suveren reytingini BB- dan BB ga ko‘tardi, Moody’s esa prognozni barqarordan ijobiyga o‘zgartirdi, bu esa mamlakat iqtisodiyotiga ishonch ortib borayotganidan va amalga oshirilayotgan islohotlar barqarorligidan dalolat beradi.
Tashqi iqtisodiy faoliyatning faollashuvi ham tashqi savdo ko'rsatkichlarining o'sishiga yordam berdi. 2025-yilning o‘n bir oyida tashqi savdo aylanmasi hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 6,6 milliard dollarga ko‘p, eksport hajmi 30,8 milliard dollarni tashkil qilib, 72,7 milliard dollarni tashkil etdi. Tashqi savdodagi salbiy saldoning sezilarli darajada qisqarishi diplomatik vakolatxonalarning bozorlarni diversifikatsiya qilish va mahalliy mahsulotlarni xorijda ilgari surish bo‘yicha olib borilayotgan maqsadli faoliyati natijasidir.
Turizmning “yumshoq kuch” elementi sifatida rivojlanishi mamlakatimizning ijobiy xalqaro imidjini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etdi. Statistik ma'lumotlarga ko'ra, har oy O'zbekiston bir milliondan ortiq xorijiy fuqarolarni mehmondo'stlik bilan ta'minlaydi. Xalqaro ko‘rgazmalarda faol ishtirok etish, xorijdagi keng ko‘lamli taqdimot tadbirlari hamda Toshkentda “Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi” birinchi sayyohlik forumining o‘tkazilishi O‘zbekistonning mintaqadagi eng istiqbolli sayyohlik yo‘nalishlaridan biri sifatidagi mavqeini mustahkamlashga xizmat qildi.
O‘tgan yilda O‘zbekiston fuqarolari huquqlari va manfaatlarini himoya qilishga jiddiy e’tibor qaratildi. tashqi siyosatning gumanitar jihati. 2025-yilning yanvar-sentyabr oylarida 385 mingdan ortiq konsullik tadbirlari o‘tkazildi, noqonuniy olib qo‘yilgan hujjatlar qaytarildi, ish haqi bo‘yicha qarzlar undirildi, vatandoshlarni o‘z vataniga qaytarish bo‘yicha dasturlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, raqamli konsullik xizmatlari takomillashtirildi, O‘zbekiston fuqarolari uchun vizasiz va soddalashtirilgan kirish geografiyasi kengaytirildi, diasporalar bilan o‘zaro aloqalar kuchaytirildi.
Shunday qilib, 2025-yil yakunlarini sarhisob qilar ekanmiz, O‘zbekiston tashqi siyosati yuksak darajada etuklik, izchillik va samaradorlikni namoyon etganini ishonch bilan aytishimiz mumkin. Mamlakat nafaqat xalqaro maydondagi o‘z mavqeini mustahkamladi, balki ichki taraqqiyotga ko‘maklashish, investitsiya jozibadorligini oshirish va fuqarolarning hayot sifatini yaxshilash uchun diplomatik vositalardan ham foydalandi. O‘zbekiston yilni kengaytirilgan hamkorlik tarmog‘i, mustahkam huquqiy asos va kelajak maqsadlarini aniq ko‘rish, dunyoga ochiq bo‘lish va kelajakka optimizm bilan qarash bilan yakunlaydi
IA "Dunyo"
.O'xshash yangiliklar
TIV rahbari Germaniya elchisi bilan xayrlashuv uchrashuvini o‘tkazdi
15-iyul kuni O‘zbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov O‘zbekistonda diplomatik faoliyatini yakunlayotgan Germaniya Federativ Respublikasining Favqulodda va Muxtor Elchisi Manfred Huterer bilan xayrlashuv uchrashuvini o‘tkazdi.
TIV rahbarining Turkmaniston Respublikasiga tashrifiga oid
2026-yil 14-iyul kuni O‘zbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov boshchiligidagi delegatsiyaning Turkmaniston Respublikasi Ashxobod shahriga amalga oshirgan rasmiy tashrifi doirasida O‘zbekiston–Turkmaniston munosabatlarini yanada mustahkamlashga qaratilgan qator oliy va yuqori darajadagi uchrashuvlar hamda muzokaralar o‘tkazildi.
Oʼzbekistonda xorijiy sayyohlar uchun QQSni qaytarish tizimi yoʼlga qoʼyildi
2026-yil 1-apreldan boshlab Oʼzbekistonning barcha xalqaro aeroportlarida xorijiy fuqarolar uchun qoʼshilgan qiymat soligʼini (Tax Free) qaytarish tizimi joriy etildi.