O‘zbekiston-Mo‘g‘uliston: tarixiy yaqinlik va strategik manfaatlarga asoslangan muloqot

24-25 iyun kunlari O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev davlat tashrifi bilan Mo‘g‘ulistonda bo‘ladi. justify;">O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston o‘rtasida diplomatik aloqalar 1992-yil 25-yanvarda o‘rnatilgan. O‘shandan beri ikki tomonlama muloqot izchil rivojlanib, do‘stlik aloqalarini mustahkamlash, siyosiy o‘zaro tushunish va ko‘p tomonlama hamkorlikni kengaytirishdan o‘zaro manfaatdor ekanini namoyon etmoqda.

O‘tgan o‘n yilliklar davomida tomonlar o‘zaro teng huquqlilik va hurmat-ehtiromga asoslanib, teng huquqli va teng huquqli munosabatlar o‘rnatgan. siyosiy qarama-qarshiliklarning yo‘qligi.

So‘nggi yillarda o‘zbek-mo‘g‘ul siyosiy muloqotining faollashuvi kuzatilmoqda. Mo‘g‘uliston Prezidenti Uxnaagiin Xurelsux 2022-yilda Samarqandda bo‘lib o‘tadigan ShHT sammitidagi ishtiroki doirasida O‘zbekistonga tashrif buyurdi. O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston rahbarlari 2023-yil 1-dekabr kuni Dubayda bo‘lib o‘tgan BMTning iqlim o‘zgarishi bo‘yicha konferensiyasi doirasida ham uchrashdilar.

“Moʻgʻuliston Osiyo mintaqasidagi anʼanaviy va ishonchli hamkorimiz hisoblanadi. qo‘llab-quvvatlang va vaziyatga bog‘liq emas”, — dedi O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashrifi chog‘ida.

Bunday asos hukumatlar, parlamentlar va vazirliklar darajasidagi ikki tomonlama aloqalarni rivojlantirish uchun mustahkam asos bo‘lib, mamlakatlarni yanada yaqinlashtirish va o‘zaro hamkorlik yo‘nalishlarini kengaytirishga xizmat qilmoqda.

Shunday qilib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Oliy Majlisi palatalarida parlamentlararo do‘stlik guruhlari tashkil etildi. faol tashriflar almashinuvi bilan tavsiflangan konstruktiv muloqot.

Idoralararo hamkorlik mexanizmlari samarali ishlamoqda. Shunday qilib, Tashqi ishlar vazirliklariaro siyosiy maslahatlashuvlar ikki tomonlama va xalqaro kun tartibidagi masalalar boʻyicha oʻzaro anglashuvni mustahkamlashga, xalqaro tashkilotlar doirasidagi yondashuvlarni muvofiqlashtirishga, shuningdek, turli sohalarda hamkorlikni kengaytirish uchun barqaror huquqiy va institutsional bazani shakllantirishga yordam beradi.

Bugunga qadar 7-may kuni tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasida soʻnggi siyosiy maslahatlashuvlar boʻlib oʻtgan. 2024-yilda Ulan-Batorda.

Ikki tomonlama hamkorlikni kengaytirishda diplomatik vakolatxonalar faoliyati ham muhim o‘rin tutadi. Oʻzbekistonning Pekindagi elchixonasi bir vaqtning oʻzida Moʻgʻulistonda ham akkreditatsiyadan oʻtgan. 2024-yilning 24-iyun kuni Mo‘g‘uliston Prezidentining O‘zbekistonga tashrifi doirasida Toshkentda Mo‘g‘uliston elchixonasining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Ushbu diplomatik kanallar ikki tomonlama tashriflar, siyosiy maslahatlashuvlar tashkil etish va turli sohalardagi shartnomalar loyihalarini tayyorlashga yordam beradi.

O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston xalqaro maydonda an’anaviy tarzda bir-birini qo‘llab-quvvatlaydi. Bu, ayniqsa, BMT, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti, Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (Mo‘g‘uliston uchun kuzatuvchi maqomida), shuningdek, Osiyo-Yevropa muloqoti (ASEM) kabi tashkilotlar doirasida yaqqol ko‘zga tashlanadi, bunda ikkala davlat ham Sharq va G‘arb o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlash imkoniyatlarini ko‘rmoqda.

Mo‘g‘uliston O‘zbekistonning Markaziy Osiyoda barqaror rivojlanish, mintaqaviy barqarorlikni ta’minlash va o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlashga qaratilgan xalqaro maydondagi tashabbuslarini bir necha bor diplomatik qo‘llab-quvvatlab kelgan. O‘z navbatida O‘zbekiston Mo‘g‘ulistonning barqaror energiya yechimlari, atrof-muhitni muhofaza qilish va cho‘l ekotizimlarini asrab-avaylash borasidagi sa’y-harakatlarini qo‘llab-quvvatlaydi.

Mo‘g‘ulistonning O‘zbekiston muhim geografik va iqtisodiy mavqega ega bo‘lgan Markaziy Osiyo bilan mintaqaviy hamkorlikka qiziqishi ortib borayotgani alohida ahamiyatga ega. O‘zbekiston, o‘z navbatida, Mo‘g‘ulistonni Shimoliy-Sharqiy Osiyo bilan siyosiy va iqtisodiy aloqalarni kengaytirishda muhim hamkor sifatida qabul qiladi.

O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlik hali to‘liq salohiyatga erishmagan, biroq har ikki tomon ham uni faollashtirishdan manfaatdor ekanini bildirmoqda. Mo‘g‘uliston O‘zbekistonga mintaqadagi muhim savdo-iqtisodiy sherik sifatida qaraydi. O‘zaro tovar ayirboshlash ko‘rsatkichlari barqaror o‘sib bormoqda, ular har yili o‘rtacha 30 foizga oshib bormoqda.

Ikkala davlat ham muhim xomashyo, energetika va qishloq xo‘jaligi salohiyatiga ega va ularning iqtisodiyoti bir-birini to‘ldiruvchi bo‘lishi mumkin. Energetika sohasida, jumladan qayta tiklanadigan energiya manbalari va energiya tejamkor texnologiyalar sohasidagi hamkorlik ayniqsa istiqbolli deb hisoblanadi. Bugungi kunda O‘zbekistonda 17 ta qo‘shma korxona faoliyat ko‘rsatmoqda, jumladan, 12 tasi 100 foizlik mo‘g‘uliston kapitali bilan. Ularning faoliyat sohasi savdo va xizmat ko‘rsatishdir.

Tomonlar qo‘shma korxonalar tashkil etish, savdo missiyalarini rivojlantirish, yarmarkalar, biznes-forumlar va sarmoyaviy konferensiyalarda ishtirok etish imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda. 2024-yil iyun oyida Mo‘g‘uliston va O‘zbekistonda savdo uylari ochilishi, ikki davlat poytaxtlarida sanoat ko‘rgazmalari o‘tkazilishi e’lon qilindi.

Ayrim turdagi tovarlar bilan imtiyozli savdo qilish to‘g‘risidagi bitimni tayyorlash bo‘yicha erishilgan kelishuv va bozorga kirishni osonlashtirish bo‘yicha takliflar qo‘shimcha turtki bo‘ladi.

2024-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining U. ikki davlat rahbarlari ishbilarmon doiralar vakillari bilan uchrashdi.

“Mavjud salohiyat va imkoniyatlardan amalda foydalanmayotganimizni ta’kidladik, shu munosabat bilan kelgusi yillarda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmini, birinchi navbatda, O‘zbekistonga yetkazib beriladigan mahsulotlar turi va hajmini kengaytirish hisobiga o‘n barobar oshirish vazifasini qo‘yganmiz. style="text-align: justify;">Mo‘g‘uliston delegatsiyalarining O‘zbekistonda o‘tkazilayotgan an’anaviy Toshkent xalqaro investitsiya forumi va boshqa ishbilarmonlik tadbirlarida ishtirok etishi bu boradagi ijobiy qadam bo‘ldi.

O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlik chuqur tarixiy va sivilizatsiyaviy aloqalarga asoslanadi. Turkiy va moʻgʻul xalqlari asrlar davomida Markaziy Yevroosiyo dashtlaridan vujudga kelgan yagona etnik-madaniy va geosiyosiy makonda yashab kelgan. Bu xalqlarni koʻchmanchi madaniyatning umumiy namunalari, oʻxshash ijtimoiy tuzilmalar, til va mifologik unsurlar, urf-odatlar, tarix va tabiatga chuqur hurmat birlashtirib turadi.

Hozirgi Oʻzbekiston va Moʻgʻuliston hududida vujudga kelgan imperiyalar - hunlar davlatidan tortib, nafaqat Chingizxonlar imperiyasi, balki Timur imperiyasi tarixiy shakli ham. Evroosiyo, shuningdek, ma'muriy madaniyat, san'at, diplomatiya va harbiy strategiya elementlarini bir-biriga o'tkazdi.

O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston Sharqning eng muhim madaniy va ilmiy an’analari – Buyuk Ipak yo‘lidan tortib yozma va ma’naviy yodgorliklarigacha saqlovchi hisoblanadi. Mo‘g‘ulistonda Markaziy Osiyo xalqlarining tarixi va madaniyatiga oid ko‘plab qadimiy yozma manbalar mavjud bo‘lib, ular O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik va qo‘lyozmalar institutlarida qiziqish uyg‘otmoqda.

Arxeologiya, muzey ishi, restavratsiya va ta’lim loyihalari, qo‘shma ta’lim va ekspozitsiyalarni ochish imkoniyatlarini kengaytirish. dasturlari.

Shunday qilib, 2023-yil oktabr oyida Jaloliddin Manguberdi jamg‘armasi vakillari turkiy tillar, jumladan, o‘zbek tilining ildizi bo‘lgan O‘rxun-Enasoy bitiklari bilan bog‘liq videomateriallar tayyorlash maqsadida Mo‘g‘ulistonga ilmiy-amaliy safar uyushtirishdi. talabalar almashinuvini, akademik aloqalarni, tarix, til va madaniyatni o'rganish dasturlarini rivojlantirish. Turkiy va sharqshunoslik markazlarini rivojlantirish istiqbolli yo‘nalish bo‘lib, ularda mo‘g‘ul va o‘zbek tajribasi ilm-fan va ta’lim sohasini o‘zaro boyitadi.

Bundan tashqari, milliy madaniyat tashkilotlari ko‘magida madaniyat kunlari, gastrol safarlari, kinofestivallar, anjumanlar va ijodiy forumlar o‘tkazilib, humanizmning asosini tashkil etadi

2024-yilning iyun oyida Toshkentda O‘zbekiston akademik xalq cholg‘u asboblari orkestri va Mo‘g‘uliston filarmoniyasining “Morin xuur” qo‘shma konserti bo‘lib o‘tdi. Bu moʻgʻul musiqiy guruhi II Xalqaro maqom sanʼati forumida ham ishtirok etgan.

O‘z navbatida, o‘tgan yilning noyabr oyida Mo‘g‘uliston Filarmoniyasida Mo‘g‘uliston Madaniyat vazirligi ko‘magida o‘zbek xalqining ma’naviy-madaniy merosi taqdimoti bo‘lib o‘tdi.

Bir so‘z bilan aytganda, O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston o‘rtasidagi munosabatlar tarixiy jihatdan o‘zaro hurmat va manfaatdorlikka asoslangan. Ikki davlat ham ikki tomonlama darajada, ham ko‘p tomonlama formatlarda faolroq hamkorlikka intilishlarini namoyon etmoqda. O‘zbekiston va Mo‘g‘uliston iqtisodiy va gumanitar aloqalarni kuchaytirish orqali, shubhasiz, o‘z sherikligini Markaziy va Sharqiy Osiyodagi barqaror va o‘zaro manfaatli rivojlanish vektoriga aylantirishga qodir. Shu nuqtai nazardan, O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bo‘lajak davlat tashrifi, shubhasiz, bu jarayonga kuchli turtki bo‘lib, mamlakatlarimiz farovonligi va xalqlari o‘rtasidagi do‘stlikni mustahkamlash yo‘lidagi o‘zbek-mo‘g‘ul hamkorligi tarixida yangi sahifa ochadi. “Dunyo”