O‘zbekiston tinchlik, osoyishtalik va barqarorlik ulug‘lagan diyor

Hozirda O‘zbekiston mamlakatimiz taraqqiyotining mutlaqo yangi bosqichiga qadam qo‘yganini yaqqol ko‘rsatib turibdi, buni barcha sohalarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar tasdiqlamoqda. Ichki va tashqi siyosat, ijtimoiy-iqtisodiy hayot, madaniy va ma’naviy-ma’rifiy sohalardagi chuqur o‘zgarishlar xalqimiz turmush tarzida ham o‘z ifodasini topmoqda.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va xalq hamjihatligi asosida “O‘zbekiston203” Strategiyasi mustahkam huquqiy va amaliy ahamiyatga ega bo‘ldi. mamlakatning yangilanishi uchun asos. Mazkur dasturning amalga oshirilishi aholi farovonligini oshirish, davlat va jamiyatning barqaror rivojlanishini ta’minlash uchun sharoit yaratmoqda.

So‘nggi yillarda mamlakatimizda turli diniy konfessiyalar o‘rtasida o‘zaro hurmat, hamjihatlik va hamkorlik muhitini mustahkamlash, madaniyatlararo muloqotni davom ettirish, xalqaro hamjamiyat tomonidan tinchlik va hamjihatlikni ta’minlashga keyingi yillarda alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2017-yil 19-sentabr kuni Nyu-York shahrida bo‘lib o‘tgan BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida BMT Bosh Assambleyasining navbatdagi sessiyasida “Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik” maxsus rezolyutsiyasini qabul qilishda amaliy tatbiq etilgan tashabbusni ilgari surgani e’tiborga molik. BMTga a’zo barcha davlatlar tomonidan bir ovozdan ma’qullandi.

Ushbu rezolyutsiyada ta’lim va tarbiya masalalari global tahdidlarga – ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashning samarali vositasi sifatida, ayniqsa, turli din vakillari va murosasiz munosabatiga nisbatan murosasizlik va murosasizlik kuchayib borayotgan sharoitda alohida ahamiyat kasb etdi.

Bu ishlarning mantiqiy davomi sifatida 2022-yilda “Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik” rezolyutsiyasi tamoyillari va qoidalarini hayotga tatbiq etish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining Inson huquqlari bo‘yicha milliy strategiyasi, Inson huquqlari bo‘yicha tasdiqlangan milliy strategiyasiga erishish maqsadida 2022-yilda “Deklaratsiyalar muloqoti” xalqaro forumi o‘tkazildi. 2020.

Uchrashuvning asosiy natijasi Marokash, Makka, Jakarta, Potomak va Punta-del-Esteda ilgari qabul qilingan deklaratsiyalarni to‘ldiruvchi “Buxoro deklaratsiyasi”ning qabul qilinishi bo‘ldi. Ushbu hujjat O‘zbekistonning xalqaro maydonda diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlik g‘oyalarini mustahkamlashga qo‘shgan muhim hissasiga aylandi.

Bu muloqot muntazam tus olganini alohida ta’kidlash joiz: joriy yilning 10-13 sentabr kunlari “Deklaratsiyalar muloqoti” ikkinchi xalqaro forumi o‘tkazilishi rejalashtirilgan. style="text-align: justify;">Ushbu forum dunyo hamjamiyatining diniy e'tiqod erkinligini ta'minlash va dinlararo muloqotni mustahkamlash borasidagi sa'y-harakatlarining ajralmas qismi bo'lib, O'zbekistonning inson huquqlari va erkinliklari sohasidagi xalqaro majburiyatlarga sodiqligini xalqaro maydonda faol ilgari surishga tayyorligini ifodalaydi. Dunyoning turli mintaqalarida yashash, ta’lim olish, mehnat qilish, o‘zini-o‘zi anglash va e’tiqod erkinligi huquqlari poymol etilmoqda, O‘zbekistonda 130 dan ortiq millat va 16 konfessiya vakillari bag‘rikenglik tamoyili asosida tinch-totuv yashab kelmoqda. Turli millat va konfessiya vakillarining diniy marosimlarni erkin va xavfsiz bajarishlari mumkinligi jamiyat barqarorligining eng muhim omilidir.

Bugungi kunda O‘zbekistonda 2373 diniy tashkilot ro‘yxatga olingan bo‘lib, ulardan 2174 tasi islomiy, 199 tasi noislomiy. O‘tgan sakkiz yilda respublikada 130 ta diniy tashkilot, jumladan, 3 ta oliy va 1 ta o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, 105 ta masjid va 25 ta turli dinga e’tiqod qiluvchi noislom tashkilotlari davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Ushbu o‘zgarishlarning huquqiy asosini Fuqarolarning diniy e’tiqod erkinligini ta’minlash va ta’minlashda davlat siyosati konsepsiyasi tomonidan tasdiqlangan. O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 25-fevraldagi 1037-son

Konsepsiyada vijdon erkinligi huquqi, davlatning dunyoviy xarakterga ega ekanligining konstitutsiyaviy prinsipi mustahkamlangan, diniy sohadagi davlat siyosatining maqsad, vazifalari, tamoyillari va ustuvor yo‘nalishlari belgilab berilgan. U davlatchilikning boy milliy-tarixiy tajribasi va umuminsoniy qadriyatlarni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston koʻpkonfessiyali va koʻpmillatli jamiyatining demokratiya, dunyoviylik, erkinlik, tenglik, ijtimoiy adolat va hamjihatlik asosida izchil rivojlanishi uchun barqaror muhitni taʼminlashga qaratilgan. O‘zbekistondagi sivilizatsiya, Imom Buxoriy, Imom Moturidiy, Imom Termiziy, Bahouddin Naqshband nomidagi xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi, Samarqanddagi Hadisshunoslik bilim yurti, Buxorodagi Mir Arab oliy madrasasi

Mamlakatimizda 2017-yilda atigi 3 ta oliy (1 ta islom va 2 ta noislomiy) va 9 ta o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasasi faoliyat ko‘rsatgan bo‘lsa, bugungi kunda ularning umumiy soni 16 taga yetib, shundan 6 tasi ko‘pdir. Fuqarolarning vijdon erkinligi va ma’naviy-ma’rifiy sohadagi islohotlarni yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan qonun kafolatlarini yanada mustahkamlash to‘g‘risida”gi qarori imzolandi. Ushbu hujjat nafaqat diniy-ma’rifiy soha vakillari, balki keng jamoatchilik tomonidan ham ma’qullandi.

Ta’kidlash joizki, keyingi yillarda nafaqat islom, balki noislomiy konfessiyalarning ham yubiley va tadbirlari yuqori saviyada o‘tkazilmoqda: 14152-yillik (20152-yil) Toshkent va O‘zbekiston rus pravoslav cherkovi yeparxiyasi, Arman Apostol cherkovining 120 yilligi (2023), O‘zbekiston Injil jamiyatining 25 yilligi (2018) va 30 yilligi (2023), Baho tavalludining 200 yilligi (2020 yil), tavalludining 201 yilligi, Bab (2019) va Abdulbaho vafotining 100 yilligi (2022). Bu tadbirlar yurtimizdagi tinchlik va bag‘rikenglikning yorqin namunasidir.

Shu bilan birga, turli din vakillarining xorijda ziyoratlarini tashkil etishga katta e’tibor qaratilmoqda. Xususan, 500 mingga yaqin fuqaro Haj va Umra ziyoratlarini amalga oshirdi, 10 mingdan ortiq kishi Isroil, Rossiya, Gruziya, Turkiya va boshqa mamlakatlardagi muqaddas qadamjolarni ziyorat qildi.

Xulosa o‘rnida shuni aytish kerakki, O‘zbekiston ming yillar davomida Buyuk Ipak yo‘lining ajralmas qismi bo‘lib kelgan va jahon sivilizatsiyasi rivojiga munosib hissa qo‘shgan. Bu yerda hamisha savdo-iqtisodiy, ilmiy-madaniy markazlar ravnaq topib, xalqimizga xos bag‘rikenglik, mehmondo‘stlik, turli madaniyat vakillariga hurmat-ehtirom ko‘rsatilayotgani taraqqiyotning asosiy omili bo‘ldi.

Bugun O‘zbekistonda turli xalqlarning an’ana va urf-odatlari uyg‘unlik bilan rivojlanmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan izchil siyosat nafaqat mamlakatimizda, balki butun dunyoda tinchlik, barqarorlik va totuvlikni ta’minlashda mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qilmoqda.

Bo‘lajak ikkinchi xalqaro anjumanda turli mamlakatlar vakillarining keng ishtiroki keng ko‘lamli davom etayotgani “Deklaratsiya” ikkinchi xalqaro forumining yuksak bahosidir. O‘zbekistonning din erkinligi va konfessiyalararo totuvlikni ta’minlash sohasidagi davlat siyosati

Davronbek Maqsudov,

raisning birinchi o‘rinbosari O‘zbekiston Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi