O‘zbekiston va YUNESKO o‘rtasidagi hamkorlik turizm uchun yangi ufqlarni ochadi

O‘zbekiston o‘zini xalqaro turizmning muhim yo‘nalishi sifatida tobora mustahkamlab bormoqda. Boy madaniy meros va noyob tabiiy landshaftlarning uyg'unligi mamlakatni sayohatchilarga Buyuk Ipak yo'lining haqiqiy xazinasi sifatida ochib beradi. YuNESKO bilan hamkorlik alohida ahamiyat kasb etadi: yodgorlik va hududlarni Jahon merosi obekti sifatida e’tirof etish ularni jahon miqyosida targ‘ib qilish, sayyohlar orasida qiziqish uyg‘otish va O‘zbekistonning global turizm industriyasidagi mavqeini mustahkamlash imkonini beradi

Bugungi kunda mamlakatda BMTning 7 ta ob’ekti mavjud. Meros ro'yxati. Ularning har biri sayyohlik marshrutlarini rivojlantirish, xorijlik mehmonlar oqimini ko‘paytirish, biznes, mehmonxona sektori, xizmat ko‘rsatish va transport infratuzilmasi uchun yangi imkoniyatlar ochishda muhim rol o‘ynaydi.

Shunday qilib, Xivadagi Ichan-qal’a sharqiy o‘rta muhitni saqlab qolgan “ochiq osmon ostidagi muzey shahri” hisoblanadi. Uning ko‘chalari bo‘ylab sayr qilgan sayyohlar 19-asr masjidlari, madrasalari va saroylari yonma-yon joylashgan islom me’morchiligi tarixiga sho‘ng‘ib ketgandek tuyuladi. Mintaqaning eng qadimiy shaharlaridan biri bo‘lgan Buxoro Ipak yo‘lining chinakam madaniy markazi qiyofasini saqlab qolgan. Ismoil Somoniy maqbarasi, 17-asrga oid mahobatli madrasa va minoralar shaharni madaniy turizmning noyob maskaniga aylantiradi. Amir Temur tug‘ilib o‘sgan Shahrisabz shahri siyosiy va ma’naviy hayot markazi bo‘lgan Temuriylar davriga oid obidalar bilan sayyohlarni o‘ziga tortadi. Madaniyatlar chorrahasi sifatida e’tirof etilgan Samarqand sivilizatsiyalar uchrashuvining timsoli bo‘lib qolmoqda: Registon ansambli, Gur-Amir maqbarasi, Shohi-Zinda nekropoli va Ulug‘bek rasadxonasi haqli ravishda butun mamlakatning o‘ziga xos belgisi hisoblanadi.

Madaniy ob'ektlar bilan bir qatorda tabiiy ob'ektlar ham Jahon merosi ro'yxatiga kiritilgan. O'zining biologik xilma-xilligi bilan mashhur G'arbiy Tyan-Shan mashhur ekoturizm va trekking maskanidir. Bu yerda siz o'simlik va faunaning noyob turlarini topishingiz, shuningdek, butun dunyoga mashhur ko'plab mevali daraxtlar paydo bo'lgan tabiiy muhit bilan tanishishingiz mumkin. Turon moʻʼtadil choʻllari oʻzining ekstremal tabiiy sharoiti va ekotizimlarning xilma-xilligi bilan sayohatchilarni hayratga soladi – bu manzil sarguzasht va ekoturizmni sevuvchilar uchun ayniqsa jozibador boʻlib bormoqda. Sharq va G‘arbni bog‘lovchi Zarafshon-Qoraqum Ipak yo‘li yo‘lagi sayyohlarga asrlar davomida savdo va madaniy almashinuv arteriyasi bo‘lib xizmat qilgan qadimiy karvon yo‘llari bo‘ylab sayohat qilish imkoniyatini beradi.

Ushbu ob’ektlarning har biri nafaqat sayyohlik yo‘nalishlarining asosini tashkil etadi, balki O‘zbekistonning xalqaro promo brendiga ham aylanadi. Butunjahon merosi ob’ektlarini ommalashtirish xorijlik turoperatorlar tomonidan mamlakatimizga bo‘lgan qiziqishni oshirib, xorijlik mehmonlarning tashrifi ko‘payishiga xizmat qilmoqda, yangi ish o‘rinlari yaratilib, iqtisodiyot rivojiga salmoqli hissa qo‘shmoqda. Turizm nafaqat xizmat ko‘rsatish sohasiga, balki O‘zbekistonning ochiq, zamonaviy va jadal rivojlanayotgan davlat imidjini mustahkamlashning strategik resursiga aylanmoqda.

Barqaror turizmni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Tabiat obyektlarining Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilishi noyob ekotizimlarga g‘amxo‘rlik qilish zarurligini ta’kidlaydi, madaniy yodgorliklar esa kelajak avlodlar uchun tarixiy merosni asrab-avaylash muhimligini eslatadi. Ushbu yondashuv turizmni nafaqat mehmonlar uchun jozibador qiladi, balki ekologiya va madaniy diplomatiya nuqtai nazaridan ham uyg'un qiladi.

Shu nuqtai nazardan, 2025-yilda Samarqand shahri YUNESKO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasiga mezbonlik qilishi, ayniqsa, ramziy ma’noga ega. Ushbu keng ko'lamli tadbir 40 yil ichida birinchi marta Frantsiya poytaxti tashqarisida bo'lib o'tadi. Forum dunyoning ikki yuzga yaqin davlatidan delegatlarni jamlaydi va O‘zbekistonning sayyohlik salohiyatini namoyish etish uchun o‘ziga xos maydonga aylanadi. Mamlakatimiz uchun mazkur tadbir jahon turizmi va sivilizatsiyalar muloqoti markazi maqomini mustahkamlash, soha rivoji va xalqaro hamkorlik uchun yangi ufqlarni ochishda muhim qadam bo‘ladi.

Umid Shodiev,

ext: right;">Turizm qo‘mitasi raisi