Iqtisodiy o'sishdan ijtimoiy rivojlanish sari: O'zbekistonning yangi siyosiy tsikldagi ustuvor yo'nalishlari

O‘zbekiston Prezidentining Yangi yil bayrami arafasida e’lon qilingan an’anaviy yillik Murojaatnomasi Shavkat Mirziyoyevning Yangi yil yakunlari bo‘yicha Murojaatnomasi va yakunlari bo‘yicha muhim dasturilamal bo‘ldi. kelgusi davr uchun mamlakatni rivojlantirishning strategik yo‘nalishlari belgilab berildi.

Davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, o‘tgan yil jahon iqtisodiyotidagi barqarorsizlik va og‘ir xalqaro vaziyatga qaramay, islohotlarni izchil olg‘a surayotgan va O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy mavqeini mustahkamlash davriga aylandi. Shu nuqtai nazardan, kelgusi yilning O‘zbekistonda “Mahalla va butun jamiyatni rivojlantirish yili” deb e’lon qilinishi xalqimiz turmush sifati va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish borasidagi davlat siyosatini chuqurroq jamlashga o‘tishdan dalolat beradi. 2025 yil muhim yutuqlar bilan yakunlandi – mamlakat yalpi ichki mahsuloti birinchi marta 145 milliard dollardan oshdi, eksport 23 foizga o‘sib, 33,4 milliard dollarni tashkil etdi. Oltin-valyuta zaxiralari hajmi ilk bor 60 milliard dollardan oshdi, 43,1 milliard dollar miqdoridagi investitsiyalar oqimi sanoat, energetika va infratuzilma sohalarida o‘nlab yirik loyihalarni amalga oshirish imkonini berdi. Xalqaro reyting agentliklari tomonidan O‘zbekistonning suveren kredit reytingi “BB-”dan “BB” darajasiga ko‘tarildi, bu esa tashqi moliyalashtirish uchun yanada qulay shart-sharoitlarni ochib beradi.

Erishilgan makroiqtisodiy natijalar ijtimoiy sohada ham ijobiy o‘zgarishlar bilan birga kelgani alohida ta’kidlandi. Faol bandlik siyosati tufayli ishsizlik darajasi 5,5 foizdan 4,9 foizga kamaydi, 5 millionga yaqin kishi barqaror daromad manbalariga ega bo‘ldi. Kam ta’minlangan oilalarni qo‘llab-quvvatlash, manzilli ijtimoiy yordam tizimini rivojlantirish, asosiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini oshirishga katta e’tibor qaratildi. Yil davomida qashshoqlik darajasi 8,9 foizdan 5,8 foizga tushdi va 1,5 millionga yaqin fuqaro qashshoqlikdan qutuldi.

Bu ko‘rsatkichlar iqtisodiyot barqarorligini oshirish, ijtimoiy taraqqiyot uchun mustahkam zamin yaratishga qaratilgan izchil islohotlar samarasidir. Iqtisodiy yutuqlar ijtimoiy muammolarni hal etish va aholini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha uzoq muddatli dasturlarni amalga oshirishda davlat imkoniyatlarini kengaytirish imkonini berdi.

Murojaatnomada O‘zbekistonning pragmatik, ochiq va uzoq muddatli milliy manfaatlarga yo‘naltirilgan tashqi siyosatiga alohida e’tibor qaratildi. Prezidentimiz faol va mutanosib tashqi siyosat mamlakatimizni barqaror rivojlantirish, iqtisodiy imkoniyatlarni kengaytirish va O‘zbekistonning xalqaro nufuzini mustahkamlashda muhim omil bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. O‘tgan davr mobaynida mamlakatimiz tashqi iqtisodiy aloqalar geografiyasini sezilarli darajada kengaytirgani, ham qo‘shni davlatlar, ham jahonning yetakchi markazlari bilan sheriklik aloqalari mustahkamlangani, mintaqaviy hamkorlik tashabbuslarini ilgari surish izchil davom ettirilayotgani alohida ta’kidlandi. Mazkur kurs O‘zbekistonning xalqaro jarayonlarda o‘zaro manfaat va hurmat tamoyillari asosida yanada ko‘zga ko‘ringan va mas’uliyatli o‘rin egallashga intilishidan dalolat beradi.

Murojaatnomada davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi va samaradorligini oshirishning asosiy elementlaridan biri sifatida davlat xaridlari tizimini isloh qilish masalasi ham ko‘rib chiqildi. Prezidentimiz davlat xaridlari mexanizmlarini takomillashtirish biznes uchun teng sharoitlar yaratish, raqobatni rivojlantirish va byudjet mablag‘laridan oqilona foydalanishga qaratilganini alohida ta’kidladi. Bu chora-tadbirlar mamlakatimizning Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lishga tayyorgarligining muhim qismi sifatida qaralmoqda. Shu nuqtai nazardan, davlat xaridlari sohasidagi islohotlar nafaqat ichki, balki tashqi iqtisodiy ahamiyatga ega, chunki ular milliy tartiblarni xalqaro standartlar va qoidalarga muvofiqlashtirishga xizmat qilmoqda. Shunday qilib, ko‘rsatilgan qadamlar O‘zbekistonning jahon savdo-iqtisodiy tizimiga integratsiyalashuviga tizimli yondashuvni aks ettiradi.

Murojaatdagi alohida blokda korrupsiyaga qarshi kurash mavzusi o‘rin olgan bo‘lib, u yanada rivojlantirishning asosiy vazifalaridan biri deb nomlandi. Prezident korrupsiyaga qarshi kurash bir martalik kampaniya sifatida emas, balki halol, ochiq va mas’uliyatli boshqaruv tizimini yaratishga qaratilgan uzoq muddatli davlat siyosati sifatida qaralishini ta’kidladi.

“Korrupsiyaga toqat qilish – islohotlarimizga xiyonatdir. — dedi.

Davlat xizmatlarini raqamlashtirish, qabul qilinayotgan qarorlar shaffofligini oshirish va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar hozirdanoq amaliy samaralar berayotgani bilan birga, yanada chuqurlashtirishni talab qilayotgani ta’kidlandi. Korrupsiyaga qarshi kurash kun tartibiga alohida e’tibor qaratilayotgani fuqarolar va xalqaro hamkorlarning davlat institutlariga ishonchini mustahkamlash istagidan dalolat beradi.

Murojaatnomada ekologiya va barqaror rivojlanish masalalariga jiddiy e’tibor qaratildi. Prezident ekologik kun tartibi davlat siyosatining ajralmas qismiga aylanib borayotgani va aholi turmush sifati va mamlakatning uzoq muddatli xavfsizligi bilan bevosita bog‘liqligini ta’kidladi. Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, “yashil” texnologiyalarni kengaytirish va ekologik vaziyatni yaxshilash dasturlarini, ayniqsa, eng zaif hududlarda amalga oshirish muhimligi ta’kidlandi. 2026-yilda Samarqandda Global ekologik fondning navbatdagi assambleyasi va Markaziy Osiyo xalqaro ekologik ko‘rgazmasini o‘tkazish rejalari e’lon qilindi.Ushbu tadbirlar sanoat, hududlar va biznes uchun hamkorlar topish, yangi ekologik loyihalarni birgalikda ishga tushirish uchun yaxshi imkoniyat yaratadi. Ekologik tashabbuslar nafaqat ijtimoiy zarurat, balki iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va barqarorligini oshirish elementi sifatida ham ko‘rib chiqilishi ta’kidlanadi.

Ushbu yo‘nalishlar jamlanganda amalga oshirilayotgan islohotlarning keng qamrovli mohiyatini namoyon etadi. Ular ijtimoiy yo'naltirilgan rivojlanish yo'li institutsional islohotlar va xalqaro integratsiya bilan uzviy bog'liqligini ko'rsatadi. Bu yondashuv O‘zbekistonning iqtisodiy o‘sish, ijtimoiy barqarorlik va mas’uliyatli davlat siyosati bir-birini o‘zaro mustahkamlaydigan mutanosib rivojlanish modelini barpo etish istagini ifodalaydi.

Yil yakunlariga sarhisob qilar ekan, O‘zbekiston rahbari bu natijalarning barchasi tizimli islohotlarni amalga oshirishda jamiyatning faol ishtiroki tufayli erishilganiga alohida e’tibor qaratdi. Binobarin, yanada rivojlanish nafaqat iqtisodiy resurslar, balki ijtimoiy muhitni, ishonch va hamjihatlikni mustahkamlashni ham talab qiladi. Ana shu mantiqdan kelib chiqib, kelasi yilni insonga, uning kundalik muammolariga eng yaqin bo‘lgan muassasa sifatida “Mahallani qo‘llab-quvvatlash yili” deb e’lon qilish taklif etildi.

Murojaatda mahalla ko‘p asrlik o‘zaro yordam, mas’uliyat va hurmat an’analarini o‘ziga singdirgan jamoat tashkilotining o‘ziga xos shakli sifatida ta’riflandi. Prezidentimiz, ayniqsa, davlat barqarorligi mahalla barqarorligidan, joylarda ahillik va ishtirok muhitidan boshlanishini alohida ta’kidladi. “Mahallada tartib va ​​ishonch bo‘lsa, jamiyatda barqarorlik bo‘ladi” degan ushbu g‘oya Murojaatda asosiy o‘rinlardan biriga aylanib, erishilgan muvaffaqiyatlarni istiqboldagi vazifalar bilan mantiqiy bog‘ladi.

Kelgusi yilda mahalla faoliyatini qo‘llab-quvvatlash ijtimoiy siyosatni yanada mustahkamlashga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar sifatida qaralmoqda. Prezidentimiz oila muammolari, bandlik, ta’lim-tarbiya, ijtimoiy himoya, noxush holatlarning oldini olish masalalari aynan mahalla darajasida aniqlanayotganini ta’kidladi. Shu ma’noda mahalla tuzilmalarini rivojlantirish davlat yordamining manzilliligini oshirish va ijtimoiy adolatni mustahkamlash vositasiga aylanadi. Murojaat boshida qayd etilgan iqtisodiy yutuqlar shu bilan ijtimoiy sohada davom ettirilmoqda.

Murojaatnomada fuqarolar ishtiroki va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish mavzusi muhim o‘rin tutdi. Prezident qarorlar qabul qilish va ularning bajarilishini nazorat qilishda faol va mas’uliyatli fuqarolarsiz zamonaviy davlatni barpo etib bo‘lmasligini ta’kidladi. Mahalla shu nuqtai nazardan jamoatchilik tashabbusi va hokimiyat va aholi o‘rtasidagi muloqot maydoni sifatida qaralmoqda.

“Har bir inson o‘zini o‘zi mamlakat taqdiriga daxldor his qilishi uchun sharoit yaratishimiz kerak,” – dedi davlatimiz rahbari bu boradagi strategik e’tiborni aholi ishtirokini kengaytirishda belgilab berdi. yoshlar va jamoat qadriyatlarini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratildi. Prezidentimiz iqtisodiy ko‘rsatkichlar bilan bir qatorda ma’naviyatli, bilimli, ijtimoiy mas’uliyatli shaxsni shakllantirish ham kam ahamiyatli bo‘lib qolmasligini ta’kidladi. Mahalla miqyosida amalga oshirilayotgan ta’lim, madaniyat va sport sohalarida amalga oshirilayotgan loyihalarni qo‘llab-quvvatlash yurt kelajagiga sarmoya sifatida qaraladi. “O‘zbekistonning kelajagi bugun farzandlarimiz uchun qanday muhit yaratib berishimizga bog‘liq”, — degan Murojaatnomadagi ushbu iqtibosda davlat siyosatining uzoqni ko‘zlagan yo‘nalishlari aniq ifodalangan.

Shunday qilib, O‘zbekistonda 2026-yilning “Mahallalarni va butun jamiyatni rivojlantirish yili” deb e’lon qilinishi mamlakatimizda “Mahallalar va butun jamiyatni rivojlantirish yili” deb e’lon qilinganidan so‘ng oliy ma’naviyatdan-tadbirkorlikdan yuksaklikka ko‘tarildi. hayot sifati, inson kapitali va davlat institutlari bilan chuqur ishlash. Bu mahalliy hamjamiyatlarni mustahkamlash, ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish va faol, hamjihat jamiyat yaratishga sa'y-harakatlarni jamlashni anglatadi.

O‘zbekiston rahbarining Murojaatnomasida kelgusi yil uchun rivojlanishning aniq vektori belgilab berilgan: erishilgan iqtisodiy muvaffaqiyatlarga tayanish, mahallalarni qo‘llab-quvvatlash orqali ijtimoiy siyosatni kuchaytirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish. Bunday yondashuv kuchli hamjamiyat, ishonch va fuqarolar ishtirokisiz islohotlarning barqarorligi va mamlakat ravnaqining davom etishi mumkin emasligini strategik tushunishni aks ettiradi. Shu nuqtai nazardan mahallalarni qo‘llab-quvvatlash nafaqat ijtimoiy ustuvor vazifa, balki O‘zbekistonning uzoq muddatli rivojlanishining poydevori

IA"Dunyo"